Het historische stadhuis van Keulen

Het historische stadhuis van Keulen, in het Duits bekend als het Rathaus, is een van de best bewaard gebleven middeleeuwse gebouwen van de stad. Hoewel het nog altijd in gebruik en niet volledig voor toeristen toegankelijk is, verdienen de prachtig versierde gevels en de gotische toren zeker een bezoek. Het stadhuis van Keulen is het oudste stadhuis van Duitsland.

Rathaus van Keulen

Rathaus van Keulen, foto door Alexostrov (onder CC BY-SA 3.0)

Ik vertel je in dit artikel over het stadhuis zelf en de geschiedenis ervan. Aan het einde heb ik een kaart en informatie over parkeren voor je.

Milieusticker nodig?

Ga je met de auto naar Keulen? Denk er dan aan dat een milieusticker in Duitse steden verplicht is. Je kunt de sticker als je deze nog niet hebt via dit bestelformulier aanvragen en per post toegestuurd krijgen.

Wat is er te doen en te zien?

Het Rathaus bestaat uit een aantal delen die in verschillende tijdperken gebouwd zijn. Het oudste nog overeind staande deel is de Saalbau uit 1330. Het is vernoemd naar de Hansasaal waar onder andere de raadslieden van het middeleeuwse handelsverbond de Hanze bijeenkwamen. Hoewel mooi om te zien, is deze zaal helaas niet voor het publiek geopend. De Saalbau is via de na de Tweede Wereldoorlog gebouwde Piazzetta, een overdekt binnenhof, verbonden met de moderne gebouwen van het stadhuis.

De in 1414 voltooide Ratsturm aan het noordwestelijke uiteinde van de Saalbau is daarentegen vanaf de openbare weg te bezichtigen. De toren is 61 meter hoog en gebouwd in een gotische stijl. Oorspronkelijk huisvestten de vijf verdiepingen documenten en oorkondes van de stadsraad, terwijl de grote kelder werd gebruikt om wijnvaten te bewaren. De bovenste verdieping kende in de 15e eeuw ook een wachtpost van de brandweer. Vanaf de toren was een uitslaande brand in het middeleeuwse Keulen namelijk uitstekend te signaleren.

Beelden en de Jabbek

Beelden en de Jabbek, © Raimond Spekking / CC BY-SA 4.0 (via Wikimedia Commons)

Erg bijzonder aan de Ratsturm zijn de in totaal 124 stenen beeldjes aan de buitenmuren. Deze zijn van historische personen die met de stad Keulen verbonden zijn geweest. Zo is er een beeld van de eerste Romeinse keizer Augustus, maar ook zijn de Vlaamse schilder Peter Paul Rubens en de in Keulen geboren dichter Joost van den Vondel hier afgebeeld. Enkele meer recente beelden zijn die van socialist Karl Marx, burgemeester Konrad Adenauer en schrijver Heinrich Böll. Een andere versiering is verder de houten kop van Jabbek onder de klok aan de kant van de Alter Markt. Ieder heel uur wanneer de klokken luiden, steekt deze kop via een ingenieus mechanisme zijn tong uit.

foto: Rathauslaube in Keulen

De Rathauslaube, foto door Eoghan OLionnain (onder CC BY-SA 2.0)

Het andere hoogtepunt van het stadhuis van Keulen is de Rathauslaube. Dit is een in 1573 voltooide ingang naar de Saalbau met duidelijke invloeden van de renaissance. Zo zijn er op de gevel afbeeldingen van oude Romeinse heersers van Keulen aan te treffen. De Rathauslaube kent twee verdiepingen, waarbij het balkon in het verleden gebruikt werd voor de Morgenansprachen aan het volk van Keulen. Boven de deur vind je verder een opschrift in Romeinse stijl.

Geschiedenis stadhuis van Keulen

De verwijzingen naar de Romeinse oudheid zijn niet toevallig. Het Rathaus is namelijk gebouwd op de vroegere locatie van het praetorium, het hoofdkwartier van het Romeinse leger in de tijd dat Keulen een Romeinse stad was. Voor het ontstaan van het stadhuis moet je echter terug naar het begin van de 12e eeuw. Dit was een periode waarin de burgers van Keulen steeds meer vrijheden ten opzichte van de bisschop kregen. In de geschriften van 1135 werd al gesproken van een huis waar burgers vrij konden vergaderen. Met een geschiedenis van bijna 900 jaar kent Keulen daarmee het oudste door burgers opgerichte stadhuis van Duitsland.

Van het oorspronkelijke stadhuis zijn alleen enkele fundamenten bewaard gebleven. De vandaag te bezichtigen delen stammen uit het einde van de middeleeuwen en de zestiende eeuw. De Spanische Bau aan de andere kant van de Rathausplatz was oorspronkelijk een gebouw uit het begin van de 17e eeuw dat ook door de stadsraad in gebruik was. Tijdens de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog raakte het echter zwaar beschadigd. Het werd in 1953 vervangen door een modern gebouw dat nog dezelfde naam draagt.

Bereikbaarheid van het Rathaus

Het stadhuis van Keulen ligt ingeklemd tussen de Rathausplatz en de Alter Markt. De toren en historische ingang zijn te vinden aan de kant van de Rathausplatz. Het stadhuis is vrij eenvoudig te bereiken met de Stadtbahn van Keulen, want het heeft een eigen station op lijn 5. Zijn lijnen 1, 7 en 9 handiger voor je, dan kun je ook uitstappen op de Heumarkt en vanaf hier naar het Rathaus lopen. Ben je met de eigen auto en zoek je parkeergelegenheid in de buurt? Dan kun je het beste terecht in parkeergarage An Farina (6) of Gürzenich. Bekijk mijn artikel over parkeren in Keulen voor meer informatie.

Algemene informatie

Meteen in de buurt van het stadhuis vind je enkele andere attracties, waaronder het Duftmuseum im Farina-Haus en het Wallraf-Richartz Museum. De Altstadt ligt aan de andere kant van het plein.

Met de trein naar Keulen?

De Duitse hogesnelheidstrein ICE

De hogesnelheidstrein is een comfortabele en betaalbare manier Keulen te bereiken. Prijzen beginnen al vanaf €20 via NS International, waarbij je ook nog eens op ieder station in Nederland kunt opstappen!